تقریباً همه شهرستان های استان یزد دارای رودخانه هستند و طی سالهای گذشته، سیلابهای متعددی در آن ها جریان داشته است. بر اساس آمار موجود، استان یزد دارای 2786 کیلومتر رودخانه بوده که بیشتر آنها در شهرستان های تفت و مهریز قرار دارند. همچنین، مجموع مساحت رودخانه این دو شهرستان که تحت مطالعات سراسری قرار گرفته اند، حدود 1862 هکتار بوده و برآورد میشود که در استان یزد بالغ بر 5000 هکتار رودخانه وجود داشته باشد. از طرفی دیگر، بر اساس مرور منابع علمی موجود در کشور، مطالعات متعددی در دست است که به امکانسنجی تغذیه مصنوعی توسط بستر رودخانه پرداخته اند. در این مطالعات ضمن بررسی قابلیت نفوذ و تغذیه جریانهای سطحی توسط بستر رودخانه ها، به امکان انتقال آب سطحی به آبهای زیرزمینی از طریق مطالعه مقاطع زمین شناسی و لایه بندی خاک نیز پرداخته و در شرایط نبود لایههای رسی با نفوذ کم و همچنین برآورد ضریب قابلیت انتقال بالای آب توسط بستر این رودخانه ها (بیش از 2000 متر مربع در روز)، بر سهولت پیوستن آب سطحی به آبهای زیرزمینی تاکید گردیده است. بعنوان مثال، بر اساس آزمایشات نفوذپذیری انجام شده بر روی بستر رودخانه کرج، این رودخانه دارای سرعت نفوذ بیش از 100 لیتر بر ثانیه بر هکتار بوده و برای مساحت 150 هکتاری بستر مطالعاتی، روزانه بیش از 1.3 میلیون متر مکعب قابلیت نفوذ و تغذیه توسط بستر این رودخانه پیشبینی شده است. بنابراین ضمن تاکید بر اینکه بستر رودخانه های استان یزد سهم بسزایی در تغذیه مصنوعی سفره های زیرزمینی دارند، چنین به نظر میرسد که عملیاتی نظیر حفاظت و آزادسازی بستر رودخانهها و لایروبی مداوم آنها بتواند ضمن افزایش ظرفیت آبگیری رودخانه در مواجهه با سیلابهای احتمالی، در تغذیه سفره های آب زیرزمینی نیز موفق عمل نماید. با توجه به مساحت قابل توجه بستر رودخانه های استان یزد، امکان هدایت آبهای سطحی به سفره های زیرمینی پس از هر نوبت بارندگی و وقوع سیلاب وجود داشته و تعیین مقادیر دقیقتر و کمّی آنها، نیازمند مطالعات و بررسیهای تکمیلی در آینده میباشد.
| دستهبندی: | نشریه الکترونیکی آب بان شماره 44 (مهر 1404) |
| شماره مجله: | شماره 44 |
این صفحه را به اشتراک بگذارید
به این مجله امتیاز بدهید