مدیریت بهینه منابع آب، از برنامهریزی و توسعه گرفته تا توزیع و مصرف، باید به گونهای انجام شود که نه تنها نیازهای کنونی و آینده در حوزههای شرب، کشاورزی، صنعت و محیطزیست را تأمین کند، بلکه با اتخاذ مجموعهای از اقدامات هدفمند، سبب کاهش آسیبپذیری، افزایش تابآوری و تضمین امنیت آبی کشور در برابر تهدیدات طبیعی و انسانساز گردد.
پدیدههایی چون خشکسالیهای طولانیمدت، تغییرات اقلیمی، سیلهای ویرانگر و همچنین تهدیدات فیزیکی، کیفی و سایبری علیه منابع آبی، تنها از طریق پایبندی به اصول پدافند غیرعامل قابل مدیریت و مهار هستند.
برای دستیابی به این هدف، باید راهکارهای عملی و استراتژیک را در چهار سطح پیگیری کرد:
سطح حوضه آبریز، سطح تأسیسات و تجهیزات، سطح شبکه توزیع، سطح مدیریتی و نظارتی.
بر این اساس، اقدامات کلیدی چون؛ اجرای طرحهای آبخوانداری و تغذیه مصنوعی سفرههای آب زیرزمینی، بازچرخانی پساب و استفاده از آبهای نامتعارف، احداث مخازن زیرزمینی و ایجاد سیستمهای پشتیبان برق برای ایستگاههای پمپاژ، افزایش امنیت سایبری، تبدیل شبکههای توزیع آب از حالت شعاعی به حلقهای برای افزایش انعطافپذیری، نصب شیرهای قطع و وصل خودکار و کنترل از راه دور، بخشبندی شبکه توزیع به نواحی مستقل برای مدیریت بهتر نشت و آلودگی، استفاده از لولهها و اتصالات مقاوم
، برگزاری منظم مانورهای عملیاتی برای سنجش سطح آمادگی باید در دستور کار جدی قرار گیرند.
نگاه پدافند غیرعامل به مدیریت آب، نگاهی پیشگیرانه، تابآور و امنیتمحور است. در این دیدگاه، آب دیگر صرفاً یک کالای اقتصادی-اجتماعی نیست، بلکه دارایی راهبردی و حیاتی برای امنیت ملی محسوب میشود.
مدیریت منابع آب از این منظر، به معنای طراحی، توسعه و بهرهبرداری از زیرساختهای آبی به گونهای است که حتی در شرایط بحرانی (نظیر حملات نظامی، تحریم، خشکسالیهای شدید یا خرابکاری) نیز امکان ارائه خدمات پایه آبی با حداقل اختلال فراهم باشد. دستیابی به این سطح از امنیت، نیازمند عزم ملی، برنامهریزی بلندمدت و تخصیص منابع مالی کافی است تا امنیت آبی به عنوان بنیان توسعه پایدار و ضامن امنیت کلی کشور تقویت گردد.
| دستهبندی: | نشریه الکترونیکی آب بان شماره 44 (مهر 1404) |
| شماره مجله: | شماره 44 |
این صفحه را به اشتراک بگذارید
به این مجله امتیاز بدهید